تعمیر دستگاه XRF

XRF چیست؟

XRF مخفف کلمه X-ray fluorescence به معنای اشعّه-X فلورسانس است. فرآیند آنالیز XRF بر اساس جابه‌جایی الکترون‌های اتم در اربیتال‌های آن و آزاد شدن انرژی کار می کند. شدّت و مقدار این انرژی برای هر عنصر متفاوت است و به عنوان مشخّصۀ آن عنصر می باشد.

اساس کار دستگاه XRF :

در آنالیز XRF، اشعّه ایکس توسط یک منبع تولید و به نمونه تابیده می‌شود. در بیشتر موارد منبع یک لوله اشعه ایکس است اما گاهی اوقات نیز از سنکرترون یا یک مادّۀ رادیواکتیو به عنوان منبع استفاده می شود. عناصر موجود در نمونه اشعّه ایکس فلورسانس با انرژی گسسته (به صورت نور) از خود ساطع می کنند که این اشعه برای هر عنصر مشخص و جزء خواص آن می باشد.

انرژی متفاوت معادل رنگ متفاوت است. با اندازه گیری انرژی اشعه ساطع شده از نمونه (اندازه گیری رنگ) می توان تعیین کرد که کدام عناصر در نمونه وجود دارد. این مرحله را اصطلاحاً مرحلۀ تحلیل کیفی می گویند. در مرحلۀ بعد با اندازه گیری شدّت انرژی ساطع شده (رنگ ها) می توان مقدار هر یک از عناصر موجود در نمونه را مشخص کرد. این مرحله را اصطلاحاً تحلیل کمّی می گویند.

کاربردها:

آنالیز XRF یک روش تحلیلی برای برای تعیین ترکیب شیمیایی موجود است. مادّۀ مورد نظر می‌تواند به صورت جامد، مایع، پودر، فیلتر شده یا هر شکل دیگری باشد. از آنالیز XRF گاهی اوقات برای تعیین ضخامت و تعیین ترکیب لایۀ پوشش داده شده بر روی سطح استفاده می شود. این روش سریع، دقیق و غیر مخرّب است و معمولاً به کمترین آماده سازی نمونه احتیاج دارد. کاربردهای این روش بسیار گسترده و در موارد مختلف شامل فلز، سیمان، پلیمر، پلاستیک، صنایع غذایی، مواد معدنی، کانی شناسی و زمین شناسی کاربرد دارد.

XRF همچنین یک روش بسیار مفید برای تحقیق و داروسازی است. سیستم‌ های طیف سنجی را می توان به دو دسته کلی تقسیم بندی کرد: سیستم های پراش انرژی (energy dispersive XRF (EDXRF) system) و سیستم پراش طول موج (wavelength dispersive XRF (WDXRF) systems).

عناصری که می‌توانند مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرند عمدتاً به نوع سیستم سنجش بستگی دارد. دقّت و قابلیت انعطاف پذیری این آنالیز بسیار بالا است. در این آنالیز در صورتی که از نمونه‌های استاندارد استفاده شود نتایج بسیار دقیق به دست خواهد آمد. زمان اندازه‌گیری بستگی به تعداد عناصر تعیین شده و دقت لازم، از چند ثانیه تا 30 دقیقه متغیّر است. زمان تجزیه و تحلیل بعد از اندازه گیری فقط چند ثانیه است.

شرح تعمیر انجام گرفته:

این دستگاه با عیب عدم آنالیز مواد مراجعه شد و مشخص گردید که MainBoard مرکزی دستگاه دچار عیب گردیده و ارتباط با دتکتور اصلی برقرار نمی کند.در نهایت با تعویض قطعات معیوب دستگاه به حالت صحیح اولیه بازگشت.